Edelman Trust Barometer 2026: świat w pułapce izolacji – ufamy tylko tym, którzy myślą tak jak my
30.01.2026 r.
Jak pokazuje badanie Edelman Trust Barometer 2026, zrealizowane przez globalną firmę komunikacyjną Edelman, aż 70 proc. badanych deklaruje, że nie ufa osobom o innych wartościach i poglądach – czerpiącym informacje z odmiennych źródeł, inaczej postrzegającym problemy społeczne lub wywodzącym się z innych środowisk. Trend ten jest widoczny globalnie, niezależnie od wieku, płci, poziomu dochodów czy stopnia rozwoju kraju.
– Seria kryzysów ostatnich lat zachwiała naszym poczuciem bezpieczeństwa. W obliczu nasilających się obaw o pracę związanych z rozwojem AI, rosnących kosztów życia i zagrożenia dezinformacją, zamykanie się we własnych bańkach jest naturalnym mechanizmem obronnym. Biznes musi działać ze świadomością związanych z tym wyzwań i swojej roli, jako instytucji cieszącej się największym zaufaniem. Inaczej będzie się mierzyć z konsekwencjami takimi jak obniżona produktywność, niechęć do innowacji czy większa rotacja pracowników – komentuje Jarosław Bańda, wiceprezes firmy Lighthouse, która jest wyłącznym przedstawicielem Edelmana w Polsce.
Od strachu do izolacji
Badania Edelmana pokazują, że globalne społeczeństwa przeszły w ostatnich latach drogę od niepokoju i strachu, przez polaryzację i poczucie krzywdy, aż do dominującego dziś trendu izolacji. Zaufanie coraz rzadziej ma charakter instytucjonalny czy wspólnotowy, a częściej koncentruje się na najbliższym otoczeniu – rodzinie, pracodawcy czy lokalnej społeczności. Przesunięcie myślenia z „my” na „ja” osłabia dziś zdolność społeczeństw do wspólnego działania, sprzyja krótkoterminowym interesom kosztem długofalowych polityk, blokuje kluczowe inwestycje i zwiększa opór wobec zmian. Rośnie też nacjonalizm gospodarczy. Zaufanie do firm krajowych znacząco przewyższa dziś zaufanie do firm zagranicznych, a ponad jedna trzecia respondentów badania chciałaby ograniczenia ich obecności w swoim kraju – nawet kosztem wyższych cen i mniejszego wyboru.
Główne źródła nasilającej się izolacji społecznej
Autorzy raportu Edelman Trust Barometer 2026 wskazują kilka kluczowych czynników, które wpływają na rosnący trend izolowania się we własnych ekosystemach zaufania:
- Rekordowo wysoki niepokój ekonomiczny – dwie trzecie pracowników obawia się wpływu międzynarodowej polityki handlowej i wojen celnych na swojego pracodawcę. Niepokój budzi również rozwój AI: 54 proc. osób o niskich dochodach i 44 proc. o średnich dochodach uważa, że zamiast skorzystać na upowszechnieniu sztucznej inteligencji, zostanie przez nią wypchnięta na margines.
- Spadek optymizmu i wiary w lepsze jutro – jedynie 32 proc. respondentów wierzy, że kolejne pokolenie będzie żyło lepiej. To spadek o 4 punkty procentowe rok do roku. W krajach takich jak Singapur, Tajlandia, Indie czy Chiny poziom optymizmu obniżył się nawet o kilkanaście punktów procentowych.
- Kryzys informacji – 65 proc. badanych obawia się, że zagraniczne podmioty celowo wprowadzają fałszywe informacje do krajowych mediów, by pogłębiać podziały społeczne. Jednocześnie tylko 39 proc. respondentów regularnie (co najmniej raz w tygodniu) sięga po źródła reprezentujące odmienne punkty widzenia.
- Narastająca luka zaufania między grupami dochodowymi – badanie pokazuje 15-punktową różnicę w poziomie zaufania między osobami o wysokich i niskich dochodach. Najsłabiej sytuowani postrzegają instytucje jako średnio o 18 punktów mniej kompetentne i o 15 punktów mniej etyczne niż osoby zamożniejsze.
Co z tego wynika dla biznesu?
W świecie pogłębiającej się polaryzacji i izolacji miejsce pracy pozostaje jedną z ostatnich przestrzeni, w których spotykają się ludzie o różnych poglądach, połączeni wspólnymi celami. Dlatego to właśnie pracodawcy są postrzegani przez respondentów badania jako instytucje zdolne do budowania mostów między grupami o różnych poglądach. Zaufanie do miejsca pracy deklaruje 78 proc. pracowników – o 14 punktów procentowych więcej niż do biznesu ogółem (64 proc.) i aż o 25 punktów więcej niż do rządu (53 proc.).
- Biznes powinien postawić na budowanie długofalowych relacji z lokalnymi społecznościami, schodząc z poziomu międzynarodowego na wielonarodowy, inicjować działania skupiające ludzi wokół wspólnych celów oraz prowadzić komunikację w sposób skoncentrowany na tym co łączy, a nie dzieli. Firmy, które wykorzystają swój potencjał jako platformy do budowania zaufania, wyjdą z tej sytuacji obronną ręką i zyskają ogromną przewagę konkurencyjną – podsumowuje Jarosław Bańda.
Pełny raport można znaleźć tutaj: https://www.edelman.com/trust/2026/trust-barometer
Czytaj poprzednią aktualność